|
|
 |
|
|
 |
Tuổi tác & Đốm đồi mồi
Ngoài một số rất ít người thiếu sinh tố D cần đến ánh nắng mặt trời, Ánh nắng mặt trời rất có hại cho đa số người khác vì làm da nhanh bị lão hóa, có thể đưa đến bệnh ung thư da về sau. Cần phải thận trọng khi nghỉ ngơi hay làm việc ngoài nắng để tránh các tác dụng có hại.
Khi mặt trời chiếu vào trái đất:
- Ánh năng trực tiếp chiếu vào có tác dụng tối đa vào mùa hè, vào giữa trưa và vùng càng cao ( so với mực nước biển ) càng bị ảnh hưởng nhiều.
- Anh sáng mặt trời có thể làm da sậm màu ngay cả khi trời có nhiều mây.
- Ngòai tác dụng trực tiếp da còn có thể chịu tác dụng phản chiếu của tia tử ngọai ở mặt đất trên cát, trên nước, trên cỏ hay ngay cả trên tuyết vào cơ thể. Tác dụng phản chiếu nầy rất quan trọng nhưng thường ít được chú ý đến.
Sự xuyên thấu của tia tử ngọai ( UV ) vào da. Người ta thấy tia tử ngọai có các thành phần, tác dụng lên da khác nhau
- UVA làm cho da sạm lại.
- UVB gây ra bệnh cảm do nắng.
- Tia UVA xuyên qua biểu bì và 20% đến được vùng bì.
- Các tia UVB bị chận lại ở tầng sừng, 20% đến niêm mạc và 10% đến các gai bì. Chính 10% nầy tham dự vào việc tạo các nếp nhăn.
Các tác hại của tia tử ngọai với cấu trúc da
- Ở vị trí phân tử: Do tác dụng quang hóa, một số phân tử các chất bị phân hủy, phóng thích gốc tự do.
- Ở vị trí tế bào: ADN là nơi tác dụng quan trọng của tia. Cấu trúc xoắn bị thay đổi, ảnh hưởng đến sự tổng hợp của tế bào.
Tuy nhiên, may mắn là còn các men tổng hợp tu bổ ADN trong các tế bào kératinocyte biểu bì và tế bào sợi của lớp bì. Khi phơi nắng nhiều và liên tục hệ thống nầy có thể bị hư hỏng.
Các lysosyme là mục tiêu thứ hai bị tia tử ngọai tấn công và bị phá vở.
Các tế bào sắc tố nơi nối giữa bì và biểu bì gia tăng số lượng sau khi bị tia tử ngọai chiếu vào. Chúng tổng hợp sắc tố mélanine đưa đến các tế bào biểu bì.
- Ở bề mặt da và các nếp nhăn, sau khi bị nắng làm đỏ lên: Các nếp nhăn nhiều hơn, rộng hơn và rảnh nếp nhăn sâu hơn. Để chống lại hiện tương lão hóa, da phản ứng lại trong một thời gian bằng cách:
- Các chất caroténoide ở trong lớp mở dưới da bảo vệ chống lại sự oxy hóa các chất mở và sự thoái hóa màng tế bào.
- Chất mélanine ngăn chận 2/3 tia tử ngọai B qua tầng sừng và ngăn cản 70% tia tử ngọai A. Chất nầy được xem như một màng lọc bảo vệ đối với tia tử ngọai, bảo vệ chất liệu di truyền của tế bào và trung hòa các gốc tự do. Có hai lọai mélanine:
- Phénomélanine có nhiều ở người tóc nâu da trắng hay da đỏ. Dưới tác dụng của tia tử ngọai nó bị phá hủy ở tế bào.
- Eumélanine, có tác dụng che chở tốt hơn đối với tia tử ngọai.
Tóm lại đối với người Việt Nam ánh nắng mặt trời có hại cho da, cho sức khỏe nhiều hơn có lợi. Do đó nên hạn chế phơi mình nhiều dưới nắng và cần có biện pháp bảo vệ khi làm việc liên tục ngoài nắng.
|
|
|
